Present Perfect กับ Past Simple: กฎข้อเดียวที่ตัดสินทุกข้อ

คำตอบสั้นที่สุด

ถามตัวเองคำถามเดียวว่า ช่วงเวลาในประโยคจบไปแล้วหรือยัง ถ้าจบแล้วใช้ Past Simple ถ้ายังรวมปัจจุบันอยู่ หรือประโยคไม่ได้บอกเวลาเลย ให้ใช้ Present Perfect ตัวกริยาไม่ได้เป็นคนตัดสิน แต่กรอบเวลารอบ ๆ ต่างหากที่ตัดสิน

• We signed the contract **on Monday**. — วันจันทร์ผ่านไปแล้ว จึงใช้ Past Simple อย่างเดียว
• We have signed the contract. — ไม่ได้บอกเวลา ประเด็นคือตอนนี้สัญญาเซ็นแล้ว
• We have signed three contracts **this month**. — เดือนนี้ยังไม่จบ ตัวเลขจึงยังเพิ่มได้อีก

วิธีจำที่กลับด้านแล้วเข้าใจง่ายขึ้น: Present Perfect เป็นเรื่องของ ปัจจุบัน แม้จะใช้กริยาช่อง 3 ก็ตาม เพราะสิ่งที่มันรายงานคือสถานะ ณ ตอนนี้ ส่วน Past Simple เป็นเรื่องของช่วงเวลาที่ปิดไปแล้ว

ตารางคำบอกเวลา: ตัวช่วยที่เร็วที่สุด

โจทย์ส่วนใหญ่ยื่นคำตอบให้แล้วผ่านคำบอกเวลา หาคำนั้นให้เจอก่อน แล้ว tense จะตามมาเอง

คำว่า this morning อยู่ได้ทั้งสองแถว ขึ้นกับว่าพูดตอนไหน ถ้าพูดตอนสิบโมง เช้ายังไม่จบ จึงใช้ I have read the report this morning ได้ แต่ถ้าพูดตอนสี่โมงเย็น เช้าปิดไปแล้ว ต้องเป็น I read the report this morning

ทำไม I have seen him yesterday ถึงผิด

นี่คือข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่สุดของสอง tense นี้ และเหตุผลเป็นเรื่องกลไกล้วน ๆ ไม่ใช่เรื่องความสละสลวย Present Perfect วางเหตุการณ์ไว้ในช่วงเวลาที่ลากมาถึงปัจจุบัน ส่วนคำว่า yesterday ระบุช่วงเวลาที่หยุดไปตั้งแต่เที่ยงคืน ประโยคนี้จึงบังคับให้เหตุการณ์เดียวอยู่ในกรอบเวลาที่เปิดและปิดพร้อมกัน ซึ่งเป็นจริงทั้งคู่ไม่ได้

วิธีแก้คือเลือกว่าจะสื่อความหมายไหน ถ้าพูดว่า I saw him yesterday คือรายงานว่าเมื่อไหร่ ถ้าพูดว่า I have seen him คือรายงานว่าได้เจอแล้วและอาจมีผลกับตอนนี้ ใช้พร้อมกันใน clause เดียวไม่ได้ แต่ใช้ในประโยคเดียวกันได้ เช่น I have spoken to him, and we met yesterday

อ้างอิงหลักไวยากรณ์จาก British Council เรื่อง present perfect และ เรื่อง past simple ส่วนภาพรวมว่าสอง tense นี้อยู่ตรงไหนในทั้ง 12 แบบ อ่านได้ที่สรุป Tense ทั้ง 12 แบบ พร้อมตารางและโครงสร้าง

since กับ for: คู่ที่คนสลับกันบ่อยที่สุด

since บอกจุดเริ่ม ส่วน for บอกความยาว สองคำนี้ตอบคนละคำถาม จึงใช้แทนกันไม่ได้ ถึงแม้จะโผล่มาคู่กับ Present Perfect เหมือนกันก็ตาม

• since + จุดเวลา: since 2019, since March, since the merger, since I joined
• for + ความยาวเวลา: for six months, for three years, for a long time
• since มักมากับ Present Perfect เสมอ เพราะมันวัดมาถึงตอนนี้
• แต่ for ไม่ใช่ ประโยค I worked there for five years ถูกต้อง และแปลว่าห้าปีนั้นจบไปแล้ว

บรรทัดสุดท้ายคือจุดที่คนสับสนจริง ๆ เพราะ for ใช้ได้กับทุก tense แต่ since ไม่ใช่ ถ้าในข้อสอบมีตัวเลือกที่เป็น for คู่กับ Past Simple อย่าเพิ่งตัดทิ้งทันที ให้ดูก่อนว่าช่วงเวลานั้นปิดไปหรือยัง

already, yet และ just

สามคำนี้รายงานว่าเหตุการณ์ยืนอยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับตอนนี้ ซึ่งตรงกับหน้าที่ของ Present Perfect พอดี

• already — เร็วกว่าที่คาดไว้ เช่น The shipment has already arrived
• yet — คาดว่าจะเกิดแต่ยังไม่เกิด ใช้ในประโยคคำถามและปฏิเสธ เช่น We have not received the invoice yet
• just — เพิ่งเกิดขึ้นไม่นาน เช่น She has just left the office

ตำแหน่งก็ถูกวัดด้วย yet อยู่ท้าย clause ส่วน already กับ just อยู่ระหว่าง have กับกริยาช่อง 3 วางผิดตำแหน่งเป็นคนละความผิดกับใช้ tense ผิด และข้อสอบวัดทั้งสองอย่าง

ภาษาอังกฤษแบบอเมริกันแหกกฎข้อนี้

ในภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน คนใช้ Past Simple คู่กับ already, yet และ just เป็นเรื่องปกติ เช่น Did you eat yet? และ I just ate ส่วนแบบบริติชยังคงใช้ Present Perfect ตรงนั้น ทั้งสองแบบถือว่าถูกต้องในบริบทของตัวเอง จึงเป็นความต่างจริง ไม่ใช่ความผิด

สำหรับการสอบ ความต่างนี้มีผลในทางปฏิบัติข้อเดียว คือ Present Perfect ใช้ได้ทั้งสองแบบ ส่วน Past Simple ใช้ได้แบบเดียว ดังนั้นถ้าตัวเลือกมีทั้งคู่และไม่มีอะไรอื่นมาตัดสิน ให้เลือก Present Perfect เพราะปลอดภัยกว่า

โจทย์ฝึก 6 ข้อ

ลองตอบก่อนอ่านเหตุผล ห้าในหกข้อตัดสินด้วยคำบอกเวลาล้วน ๆ

1. 1The shipment ___ (arrive) last Tuesday. → **arrived** เพราะ last Tuesday ปิดไปแล้ว
2. 2We ___ (not receive) the invoice yet. → **have not received** เพราะ yet รายงานช่องว่าง ณ ปัจจุบัน
3. 3She ___ (work) in Bangkok from 2015 to 2019. → **worked** เพราะตัวเลขปีปิดช่วงเวลาไว้แล้ว
4. 4I ___ (send) the report, so you should have it now. → **have sent** เพราะไม่ได้บอกเวลา และผลอยู่ที่ปัจจุบัน
5. 5___ you ___ (speak) to the supplier this morning? ถามตอนสี่โมงเย็น → **Did you speak** เพราะเช้าจบไปแล้ว
6. 6The company ___ (open) three branches since January. → **has opened** เพราะ since ลากมาถึงตอนนี้ และจำนวนยังเพิ่มได้

ข้อ 4 คือข้อเดียวที่ไม่มีคำบอกเวลา เวลาเจอแบบนี้ให้ถามว่าประโยคต้องการสื่ออะไร ถ้ารายงานสถานะปัจจุบันให้ไปทาง Present Perfect ถ้าเล่าเหตุการณ์ให้ไปทาง Past Simple

เรื่องนี้ออกสอบ TOEIC ตรงไหน

โจทย์เติมประโยคแทบไม่เคยถามนิยามของ tense ตรง ๆ แต่จะให้กริยาตัวเดียวกันสี่รูป แล้วซ่อนคำบอกเวลาไว้ในโจทย์ ทางที่เร็วที่สุดคือหาคำบอกเวลานั้นให้เจอก่อนจะอ่านตัวเลือกด้วยซ้ำ

นิสัยนี้ใช้ได้กว้างกว่านั้น เพราะการกวาดสายตาแบบเดียวกันจะเจอคำ trigger ที่ตัดสินโจทย์กริยาแบบอื่นด้วย อ่านต่อได้ที่รูปกริยาและคำที่เป็นตัวตัดสิน ดูขั้นตอนรวมได้ที่เทคนิคทำ TOEIC Part 5 ดูชุดการตัดสินใจฝั่งอนาคตที่Future Tense ภาษาอังกฤษ และดูว่า Past Simple อยู่ตรงไหนเทียบกับรูปอดีตอื่นที่Past Tense ภาษาอังกฤษ